Er wordt vaak gezegd dat een prematuur duur is en dat er dus veel kosten bij komen kijken. Maar hoeveel kost een prematuur nou eigenlijk? En hoeveel kost een prematuur op de lange termijn?
Hoeveel kost een prematuur tijdens de ziekenhuisopname?
Als eerste beginnen we bij de jaarlijkse zorgkosten in Nederland. Er is onderzoek gedaan naar de uitgaven aan de zorg voor vroeggeboorte in 2019. Deze uitgaven bedroegen 132,1 miljoen euro. Dit is ongeveer 0,14% van de totale zorguitgaven voor de Nederlandse gezondheidszorg. Het grootste deel van de uitgaven, 125 miljoen euro oftewel 94%, gaat naar ziekenhuiszorg.
Het grootste gedeelte gaat naar pasgeborenen in het eerste levensjaar. Dit bestaat uit 92%, de overige 8% gaat naar kinderen en tieners. Ook zijn er verschillen in zorguitgaven tussen jongens en meisjes. Bij jongens zijn de uitgaven 55% en bij meisjes 45%.1
De gemiddelde kosten in Nederland van extreme vroeggeboorte is in de loop der jaren gestegen. Dit vonden onderzoekers namelijk toen zij keken naar de hoogte van de ziekenhuiskosten van te vroeg geborenen tussen 1999 en 2015.
De gemiddelde kosten van een ziekenhuisopname waren:
- Voor de gehele groep te vroeg geborenen: €126.350
De gemiddelde kosten per periode:
- 1999 tot 2005: €110.600
- 2006 tot 2009: €119.350
- 2010 tot 2015: €138.800
En als de gemiddelde kosten van baby’s met en zonder BPD (Bronchopulmonale Dysplasie) of CLD (chronische longaandoening) worden vergeleken:
- Baby’s zonder BPD of CLD: €85.050
- Baby’s met BPD of CLD: €188.650
De gemiddelde zorgkosten voor te vroeg geborenen zijn in de periode 1999 en 2015 gestegen. Mogelijk heeft dit te maken met een hoger overlevingspercentage en omdat baby’s eerder geboren kunnen worden. De ziekenhuisopname en totale kosten tot aan het gecorrigeerde 1e en 2e levensjaar waren hoger voor kinderen met bronchopulmonale dysplasie en CLD dan voor de kinderen zonder een van deze aandoeningen.2
Hoeveel kost een prematuur op 5-jarige leeftijd?
In een Europees onderzoek zijn de kosten extreem en ernstig te vroeg geboren kinderen in het 5e levensjaar onderzocht. Hiervoor zijn gegevens verzameld uit België, Denemarken, Duitsland Estland Frankrijk, Italië, Nederland, Portugal, Polen, het Verenigd Koninkrijk en Zweden.
Vanuit maatschappelijk oogpunt zijn de gemiddelde kosten in Polen het hoogte €4.380 en in Nederland het laagste met Є508. Het belangrijkste aandeel van de kosten geassocieerd zijn met vroeggeboorte gedurende het 5e levensjaar zijn de indirecte kosten (bijv. door werkverzuim van de ouders). Voor het overgrote deel van de landen zijn die indirecte kosten meer dan de helft van de gemiddelde kosten van de vroeggeboorte. In alle landen kwam er uit het onderzoek dat er meer kosten zitten verbonden aan een kortere zwangerschapsduur <28 weken, behalve in België, Estland en Duitsland. In Denemarken, Frankrijk, Italië, Nederland, Polen, Portugal, het Verenigd Koninkrijk en Zweden zijn er hogere kosten aangetoond bij een extreme vroeggeboorte.
Als er wordt gekeken naar de maatschappelijke kosten per zwangerschapsduur vergeleken met een duur van 30-31 weken dan komen de onderzoekers op het volgende uit:
- <26 weken kost een vroeggeboorte €2.756
- 26-27 weken kost een vroeggeboorte €752
- 28-29 weken kost een vroeggeboorte €657
Wanneer er ook andere factoren worden meegenomen in de kosten zoals aangeboren afwijkingen, gezondheidsproblemen na de geboorte, van het mannelijk geslacht zijn en moeders met een lage opleiding komt er per punt iets anders uit:
- Aangeboren afwijking kost €3.113
- Gezondheidsproblemen na geboorte kost €3.234
- Mannelijk geslacht kost €1.227
- Laag geschoolde moeders €625
Zodra er bepaalde diagnoses weg worden gelaten zoals bronchopulmonale dysplasie, een of meerdere gezondheidsproblemen na de geboorte en aangeboren afwijkingen worden er minder extra kosten gemaakt:
- <26 weken kost €341 minder
- 26-27 weken kost €87 minder
- 28-29 weken kost €31 minder
Uit dit onderzoek kwam onder andere dat de kosten van vroeggeboorte hoger worden naarmate een kind eerder geboren wordt. Kinderen die met <26 weken, 26-27 of 28-29 weken geboren worden zorgen voor hogere maatschappelijke kosten dan kinderen die met 30-31 weken worden geboren. Deze kosten zijn dus zelfs tot in het vijfde levensjaar hoger bevonden. Verder kwamen er ook hogere kosten uit voor jongens wat de lijn volgt in onderzoek waarbij jongens een groter risico hebben op neurologische en motorische problemen.3
Hoeveel kost een prematuur op 18-jarige leeftijd?
Er zijn geen Nederlandse cijfers over de lange termijn kosten boven het vijfde levensjaar. Echter zijn er wel cijfers uit Engeland en Wales die kinderen tot 18 jaar hebben onderzocht. Zij hebben de extra kosten in Engelse ponden per te vroeg geboren kind onderzocht. Hierbij hebben zij de mate van prematuriteit meegenomen. Voor de ernstig te vroeg geborenen bedragen deze kosten £103.831 en voor de ernstig te vroeg geborenen £136.790. Wanneer dit vergeleken wordt met op tijd geborenen zijn de extra kosten per te vroeg geboren kind tot het 18e levensjaar £22.764.4
Samengevat is een vroeggeboorte duurder dan een geboorte die op tijd plaatsvind. Hierbij maakt het voor de maatschappelijke kosten nog uit in welk land het kind is geboren en of er andere factoren zoals bepaalde aandoeningen meespelen. Een vroeggeboorte is op zichzelf al duur en deze kosten blijven gedurende het leven van een prematuur aanwezig.
Bibliografie:
1. de Weerdt, A.C., Gouwens, S., Koopmanschap, M.A., van der Meer, A., Kommer, G.J. (2022, juni) Vroeggeboorte, ondergewicht en/of groeivertraging, Zorguitgaven. Opgehaald van RIVM: https://www.vzinfo.nl/vroeggeboorte-ondergewicht-en-of-groeivertraging/zorguitgaven
2. Houben E, Siffel C, Overbeek J, Penning-van Beest F, Niklas V, Sarda SP. (2021 jan-dec; 24(1):1290-1298). Respiratory morbidity, healthcare resource use, and cost burden associated with extremely preterm birth in The Netherlands. Taylor and Francis group: https://www.tandfonline.com/doi/epdf/10.1080/13696998.2021.1999664?needAccess=true
3. Kim, S.W., Andronis, L., Seppänen, AV. et al. (2022). Economic costs at age five associated with very preterm birth: multinational European cohort study. Opgehaald van Pediatr. Res. 92, 700–711: https://www.nature.com/articles/s41390-021-01769-z
4. Lindsay J. Mangham, Stavros Petrou, Lex W. Doyle, Elizabeth S. Draper, Neil Marlow. (2009, februari). The Cost of Preterm Birth Throughout Childhood in England and Wales. Opgehaald van Pediatrics: https://publications.aap.org/pediatrics/article-abstract/123/2/e312/69430/The-Cost-of-Preterm-Birth-Throughout-Childhood-in
